Do większości specjalistów na NFZ potrzebujesz skierowania, ale nie do wszystkich. Od 17 września 2025 r. lista specjalistów dostępnych bez skierowania jest dłuższa: doszli do niej psycholog, optometrysta i lekarz medycyny sportowej.
Podstawa: art. 57 ust. 2 ustawy o świadczeniach. Bez skierowania przyjmuje też poradnia leczenia uzależnień – osoby uzależnione i ich bliskich.
Okulisty i dermatologa na tej liście nie ma – do nich skierowanie jest potrzebne. Do okulisty skieruje Cię lekarz albo optometrysta, który ma umowę z NFZ.
Są grupy osób, które idą do każdego specjalisty bez skierowania, m.in. inwalidzi wojenni i wojskowi, kombatanci, osoby represjonowane, działacze opozycji antykomunistycznej, osoby chore na gruźlicę i zakażone HIV. Bez skierowania dostępna jest też opieka psychologiczna i psychoterapeutyczna dla dzieci i młodzieży.
Do kardiologa, endokrynologa, dermatologa czy okulisty skierowanie wystawi Ci lekarz rodzinny albo inny lekarz z umową z NFZ. Na pierwszej wizycie specjalista zdecyduje, czy wystarczy jedna konsultacja, czy będziesz się leczyć dłużej. W tym drugim przypadku nie musisz donosić nowych skierowań na kolejne wizyty.
Czekasz długo? Sprawdź w Informatorze NFZ o terminach leczenia, gdzie w okolicy czeka się najkrócej, i przeczytaj, jak przenieść się do krótszej kolejki.
Do dentysty z umową z NFZ idziesz bez skierowania. Bezpłatnie dostaniesz m.in.:
Dzieci i młodzież do 18 lat mają więcej: lakierowanie i lakowanie zębów, leczenie kanałowe wszystkich zębów, aparat ruchomy do 12. roku życia. Dodatkowe świadczenia mają też kobiety w ciąży i połogu.
Do świadczenia z NFZ nie wolno dopłacać. Jeśli wybierzesz coś ponad standard, płacisz za całość. Dokładny zakres zapytaj w gabinecie przed leczeniem.
Źródła: ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2025 poz. 1461 z późn. zm.), art. 57; ustawa z 5.08.2025 (Dz.U. 2025 poz. 1211); pacjent.gov.pl – e-skierowanie; Rzecznik Praw Pacjenta – wizyta u specjalisty; NFZ – stomatolog na NFZ; pacjent.gov.pl – zasady leczenia u dentysty; stan na 3.11.2026.