Przeprowadzasz się na studia i nie wiesz, czy masz ubezpieczenie i gdzie iść do lekarza? Dobra wiadomość: lekarza rodzinnego możesz mieć w mieście studiów bez meldunku, a do 26 lat zwykle ubezpiecza Cię rodzic. Trzeba tylko dopilnować kilku rzeczy.
Czy jesteś ubezpieczony, sprawdzisz w Internetowym Koncie Pacjenta.
Nie musisz być zameldowany. Możesz wybrać dowolną przychodnię w Polsce, która ma umowę z NFZ, a przychodnia może odmówić tylko wtedy, gdy lekarz ma już komplet pacjentów. Deklarację wyboru lekarza złożysz w przychodni albo w IKP: Moje konto → Twoja POZ → Wypełnij deklarację.
Zmiana przychodni jest bezpłatna 2 razy w roku kalendarzowym, każda kolejna kosztuje 80 zł. Za darmo zmienisz też przychodnię, gdy zmieniasz miejsce zamieszkania (ustawa o podstawowej opiece zdrowotnej, art. 9).
Jeśli nagle zachorujesz poza swoim miastem, np. w domu rodzinnym w weekend, poradę da Ci każdy lekarz rodzinny z umową z NFZ, a wieczorem nocna i świąteczna opieka (jak to działa).
Przychodnie, nocną opiekę i pomoc psychologiczną w mieście akademickim zebraliśmy na stronie Lekarz dla studenta w Krakowie. Kolejne miasta w przygotowaniu.
Przed wyjazdem na studia albo praktyki do kraju UE, EFTA albo do Wielkiej Brytanii wyrób bezpłatną Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). Od 1 stycznia 2026 r. wniosek elektroniczny złożysz tylko w IKP albo mojeIKP. Możesz go też złożyć osobiście w oddziale NFZ albo wysłać pocztą. Dołącz zaświadczenie z uczelni albo legitymację. Ubezpieczonemu studentowi NFZ wydaje kartę na 18 miesięcy.
EKUZ pokrywa niezbędne, nieplanowane leczenie w publicznej służbie zdrowia na takich zasadach, jak mają mieszkańcy danego kraju, czyli także z ich dopłatami. Nie pokrywa leczenia planowego, akcji ratunkowej ani transportu do Polski, dlatego warto mieć też ubezpieczenie podróżne. Jeśli za granicą podejmiesz pracę albo płatną praktykę, ubezpieczasz się tam i tracisz prawo do EKUZ z NFZ. Jak leczyć się w konkretnym kraju, opisujemy w serwisie leczenie za granicą.
Bezpłatne leki z wykazu „DZ” przysługują tylko do 18. urodzin, więc na studiach płacisz zwykłą odpłatność (recepty i apteki). Do psychologa i psychiatry na NFZ pójdziesz bez skierowania, a wiele uczelni ma własną bezpłatną pomoc psychologiczną (gdzie szukać pomocy).
Na kierunki, na których podczas praktyk jesteś narażony na czynniki szkodliwe, uciążliwe lub niebezpieczne (dotyczy to m.in. wielu kierunków medycznych), potrzebujesz zaświadczenia od lekarza medycyny pracy. Skierowanie na badanie wydaje uczelnia. Kto płaci, zależy od uczelni, więc sprawdź to w zasadach rekrutacji. Zobacz też kierunki medyczne.
Źródła: ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2025 poz. 1461 z późn. zm.), art. 5, 66, 67, 75; ustawa o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz.U. 2025 poz. 515), art. 9, 10; pacjent.gov.pl – studencie, pamiętaj o ubezpieczeniu; pacjent.gov.pl – wybór POZ; NFZ – nauka w państwach UE/EFTA; NFZ – jak wyrobić EKUZ; rozporządzenie MZ w sprawie badań lekarskich kandydatów do szkół, studentów i doktorantów (Dz.U. 2019 poz. 1651); stan na 3.11.2026.
