Gdzie pacjent może zgłosić problem? Rzecznik Praw Pacjenta wskazuje właściwe instytucje

Czym zajmuje się Rzecznik Praw Pacjenta

Rzecznik Praw Pacjenta w tekście „Gdzie pacjent może zgłosić problem?” z 31 lipca 2026 roku przypomina, że stoi na straży praw pacjentów i pomaga im dochodzić tych praw wobec placówek i personelu medycznego. Skontaktować się z nim można całą dobę, siedem dni w tygodniu, pod numerem 800 190 590. Dostępne są też formularz kontaktowy, wniosek o wszczęcie postępowania wyjaśniającego, skargi i petycje, ePUAP oraz wizyta w siedzibie przy ul. Płockiej 11/13 w Warszawie.

Kiedy to sprawa dla Rzecznika

Według wskazówek na stronie Rzecznik zajmuje się przede wszystkim naruszeniami praw pacjenta. Na liście przykładów znalazły się między innymi:

• brak udzielenia świadczenia albo wątpliwości, czy odpowiadało ono aktualnej wiedzy medycznej i należytej staranności,
• brak zrozumiałej informacji o stanie zdrowia,
• leczenie bez wymaganej zgody,
• naruszenie tajemnicy lekarskiej,
• brak dostępu do dokumentacji medycznej,
• brak poszanowania godności i intymności pacjenta.

Rzecznik nie zajmuje się natomiast odwołaniami od orzeczeń lekarza orzecznika ZUS ani orzeczeniami o niepełnosprawności. Te sprawy mają własne, odrębne procedury.

Problem z organizacją albo z finansowaniem

Trudności z dodzwonieniem się do rejestracji, niewłaściwe zachowanie personelu czy bariery architektoniczne to według strony sprawy dla kierownictwa placówki. Odmowa wpisania na listę oczekujących, opłata za świadczenie, które powinno być bezpłatne, albo kłopoty z receptą refundowaną to z kolei temat dla NFZ. Sprawy dotyczące całego systemu, na przykład zmian zasad refundacji leków, można kierować do Ministerstwa Zdrowia.

Inne instytucje, inne kłopoty

Rzecznik wymienia też adresy w sprawach, które nie należą do jego kompetencji:

• Rzecznik Finansowy, gdy chodzi o odmowę wypłaty świadczenia z prywatnego ubezpieczenia (najpierw trzeba złożyć reklamację w firmie ubezpieczeniowej lub banku),
• Urząd Ochrony Danych Osobowych, gdy wyniki trafiły do niewłaściwej osoby lub zaginęła dokumentacja,
• powiatowy lub miejski rzecznik konsumentów, gdy spór dotyczy prywatnej kliniki, na przykład odmowy zwrotu pieniędzy,
• okręgowy rzecznik odpowiedzialności zawodowej lekarzy albo pielęgniarek i położnych, gdy zastrzeżenia dotyczą postępowania konkretnej osoby,
• Państwowa Inspekcja Sanitarna, gdy w grę wchodzą higiena, sterylizacja lub podejrzenie zatrucia; zgłoszenia przyjmuje e.sanepid.gov.pl.

Policja, prokuratura i sąd

Gdy pojawia się podejrzenie przestępstwa, na przykład sfałszowania dokumentacji medycznej, wyłudzenia pieniędzy albo bezpośredniego zagrożenia życia, sprawę zgłasza się policji lub prokuraturze. Roszczenia o zadośćuczynienie czy odszkodowanie za błąd medyczny można natomiast dochodzić przed sądem.

Jak przygotować zgłoszenie

Rzecznik zaznacza, że jedna sprawa może wymagać zgłoszenia do kilku instytucji. Warto dołączyć krótki opis zdarzenia, jego datę, dane placówki lub osoby, której dotyczy zgłoszenie, oraz kopie najważniejszych dokumentów. Strona nie podaje terminów ani gotowego formularza skargi, więc szczegóły najlepiej potwierdzić telefonicznie. W nagłym zagrożeniu zdrowia lub życia nie czeka się na żadne zgłoszenie, tylko dzwoni pod numer 112, a o samym leczeniu decyduje się razem z lekarzem.

Warto wiedzieć: infolinia Rzecznika Praw Pacjenta, 800 190 590, jest czynna całodobowo przez siedem dni w tygodniu.

Co warto zapamiętać

Naruszenia praw pacjenta, takie jak brak zgody na leczenie, brak informacji czy odmowa dostępu do dokumentacji, zgłasza się Rzecznikowi Praw Pacjenta. Problemy z organizacją pracy placówki trafiają do jej kierownictwa, sprawy finansowania świadczeń do NFZ, a dane osobowe i spory konsumenckie do wyspecjalizowanych instytucji. Pełny wykaz opublikował Rzecznik Praw Pacjenta.