Coś Cię niepokoi i nie wiesz, do kogo iść? W większości spraw zaczynasz od lekarza rodzinnego (POZ) – zbada Cię, zleci badania i w razie potrzeby wystawi skierowanie do specjalisty. Niżej podpowiadamy, do kogo zwykle trafia się z typowymi dolegliwościami i czy na NFZ potrzebne jest skierowanie. Ta strona nie stawia diagnozy i nie zastępuje porady lekarza – pomaga tylko wybrać właściwe drzwi.
Najpierw: kiedy dzwonić pod 112
Dzwoń pod 112 albo 999, gdy ktoś:
- stracił przytomność, ma zaburzenia świadomości albo drgawki,
- czuje nagły, ostry ból w klatce piersiowej, ma silną duszność albo zaburzenia rytmu serca,
- ma objawy udaru: nagle bełkocze, opada mu kącik ust, słabnie ręka lub noga po jednej stronie ciała,
- ma nagły, ostry ból brzucha, wymiotuje krwią albo silnie krwawi,
- ma ostrą reakcję alergiczną, zadławił się, zatruł się albo doznał ciężkiego urazu, rozległego oparzenia czy porażenia prądem,
- próbował odebrać sobie życie.
W takich sytuacjach nie szukaj lekarza na tej stronie – liczy się czas. Bez zagrożenia życia, ale w ciężkim stanie (uraz, zatrucie, krwawienie) możesz sam pojechać na SOR albo izbę przyjęć – bez skierowania.
Zacznij od lekarza rodzinnego
Lekarz rodzinny zajmuje się większością chorób – od infekcji, przez ból pleców, po nadciśnienie i cukrzycę. Jeśli uzna, że potrzebujesz specjalisty, wystawi e-skierowanie. Wizytę u lekarza rodzinnego dostajesz w przychodni, do której jesteś zapisany; listę przychodni POZ w Twoim mieście znajdziesz w wyszukiwarce lekarz rodzinny.
Bez skierowania pójdziesz na NFZ do: ginekologa, dentysty, wenerologa, onkologa, psychiatry, psychologa, optometrysty i lekarza medycyny sportowej. Szczegóły na stronie Do kogo bez skierowania.
Przychodnia zamknięta? Wieczorem, w nocy i w weekend działa nocna i świąteczna opieka zdrowotna – jak z niej skorzystać.
Przeziębienie, gorączka, kaszel, ból gardła
- Infekcja, gorączka, ból gardła, kaszel do kilku tygodni – lekarz rodzinny.
- Kaszel trwający dłużej, świszczący oddech, zadyszka przy wysiłku – lekarz rodzinny, dalej pulmonolog albo alergolog (ze skierowaniem).
- Ból ucha, zatok, długa chrypka, kłopoty ze słuchem – lekarz rodzinny, dalej laryngolog (ze skierowaniem).
- Katar sienny, łzawienie, kichanie w sezonie pylenia – lekarz rodzinny, dalej alergolog (ze skierowaniem).
Skóra, oczy, zęby
- Wysypka, trądzik, zmieniający się pieprzyk, swędzenie skóry – lekarz rodzinny, dalej dermatolog (ze skierowaniem).
- Zmiany na narządach płciowych, upławy, podejrzenie choroby przenoszonej drogą płciową – wenerolog (bez skierowania).
- Gorzej widzisz, potrzebujesz okularów – optometrysta (bez skierowania) albo okulista (skierowanie od lekarza albo optometrysty).
- Zaczerwienione, swędzące oko – lekarz rodzinny, dalej okulista.
- Ból zęba, krwawiące dziąsła, przegląd – dentysta (bez skierowania). W nocy i w święta – dyżurny gabinet stomatologiczny.
Plecy, stawy, głowa, serce
- Ból pleców, kolana, barku, uraz po wysiłku – lekarz rodzinny, dalej ortopeda albo rehabilitacja (ze skierowaniem). Uprawiasz sport – lekarz medycyny sportowej przyjmie bez skierowania.
- Bóle i obrzęki stawów, poranna sztywność – lekarz rodzinny, dalej reumatolog (ze skierowaniem).
- Nawracające bóle głowy, zawroty, drętwienie rąk lub nóg – lekarz rodzinny, dalej neurolog (ze skierowaniem).
- Wysokie ciśnienie, kołatanie serca, obrzęki nóg – lekarz rodzinny, dalej kardiolog (ze skierowaniem).
Brzuch, układ moczowy, hormony
- Zgaga, ból brzucha, przewlekła biegunka lub zaparcia – lekarz rodzinny, dalej gastrolog (ze skierowaniem).
- Pieczenie przy oddawaniu moczu, częste parcie – lekarz rodzinny, dalej urolog (ze skierowaniem).
- Tarczyca, nagła zmiana wagi, ciągłe zmęczenie – lekarz rodzinny (zleci badania krwi), dalej endokrynolog albo diabetolog (ze skierowaniem).
Zdrowie kobiety
- Miesiączka, antykoncepcja, cytologia, ciąża – ginekolog (bez skierowania).
- Wyczuwalne zgrubienie w piersi – ginekolog albo lekarz rodzinny jak najszybciej; onkolog przyjmuje bez skierowania.
Samopoczucie psychiczne i uzależnienia
- Obniżony nastrój, lęk, kłopoty ze snem, przeciążenie – psycholog albo psychiatra (bez skierowania). Więcej na stronie Gdy jest Ci źle psychicznie.
- Alkohol, narkotyki, hazard – poradnia leczenia uzależnień (bez skierowania, także dla bliskich).
- Myśli samobójcze, poczucie, że nie dasz rady – zadzwoń pod 800 70 2222 (Centrum Wsparcia, całą dobę) albo 116 123; gdy życie jest zagrożone – 112.
Dziecko
Z dzieckiem idziesz najpierw do lekarza rodzinnego albo pediatry w przychodni POZ. Opieka psychologiczna i psychoterapeutyczna dla dzieci i młodzieży jest dostępna bez skierowania.
Masz skierowanie – co dalej
Ze skierowaniem zapisujesz się do wybranej poradni, która ma umowę z NFZ – nie musi być w Twoim mieście ani w przychodni, w której pracuje lekarz kierujący. E-skierowanie dostajesz jako czterocyfrowy kod (SMS lub e-mail) albo widzisz je w Internetowym Koncie Pacjenta. Nie wygasa po kilku tygodniach: jest ważne do zakończenia leczenia, z którym Cię skierowano.
Gdzie czeka się najkrócej, sprawdzisz w Informatorze o Terminach Leczenia NFZ; więcej o skracaniu kolejki na stronie Jak skrócić czekanie na NFZ. Czasy oczekiwania pokazujemy też we wpisach przychodni i szpitali.
Sprawdź się: 10 pytań o to, do kogo iść z typowymi dolegliwościami – test „Do jakiego lekarza?”.
Źródła: pacjent.gov.pl – kto i kiedy nie potrzebuje skierowania; pacjent.gov.pl – kiedy wezwać karetkę; Rzecznik Praw Pacjenta – Nawigator Pacjenta (objawy udaru); pacjent.gov.pl – ważność e-skierowań; ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2025 poz. 1461 z późn. zm.), art. 57; Ministerstwo Zdrowia – gdzie uzyskać pomoc psychologiczną i psychiatryczną; stan na 6.11.2026.
